Τι είναι η μοναξιά;

16:27 | |

“Η μοναξιά του ανθρώπου δεν είναι παρά ο φόβος του για τη ζωή”!

Η συγγραφέας Μαργκερίτ Ντυράς είχε πει για τη μοναξιά: «Δεν βρίσκει κανείς τη μοναξιά, τη δημιουργεί». Τη λέξη μοναξιά συνήθως την συνδέουμε με αρνητικά συναισθήματα και κυρίως με το συναίσθημα ότι θα μείνουμε μόνοι. Σύμφωνα με έρευνες που πραγματοποιούνται διαρκώς για το συγκεκριμένο θέμα, οι άνθρωποι υποφέρουν από μοναξιά, γεγονός που έχει πάρει διαστάσεις επιδημίας στη σύγχρονη εποχή.

Τι είναι η μοναξιά;

Είναι μια ατομική εμπειρία κατά την οποία το άτομο νιώθει αρνητικά συναισθήματα λόγω του ότι αδυνατεί να αυξήσει τον αριθμό των σχέσεων του ή δεν μπορεί να συνάψει ποιοτικές και ικανοποιητικές σχέσεις που μπορεί να τον γεμίζουν. Ένας άνθρωπος μπορεί να νιώσει μόνος, είτε μετά την απώλεια ενός συντρόφου, είτε όταν δεν μπορεί να συνάψει εύκολα σχέσεις είτε φιλικές είτε ερωτικές.

Όταν ένα άτομο νιώθει μοναξιά συνήθως αισθάνεται παραμελημένο από το φιλικό και κοινωνικό περίγυρο γενικότερα, είτε το θέλει είτε όχι. Με βάση αυτή την συμπεριφορά το άτομο στη συνέχεια κάνει ενέργειες που μπορεί να τον απομονώνουν ακόμα περισσότερο από τους γύρω του και να βαθαίνει όλο και πιο πολύ το αίσθημα της μοναξιάς που βιώνει.

Το άτομο που προβαίνει συνήθως σε μια τέτοια συμπεριφορά ίσως βρίσκεται σε μια περίοδο αναπροσαρμογής και ανακατάταξης, μπορεί να προέρχεται από έναν χωρισμό ή μια απόλυση ή ακόμα και από έναν θάνατο, δηλαδή καταστάσεις που μπορεί να οδηγήσουν τον καθένα από εμάς να κλειστεί στον εαυτό του. Κάποιες φορές όμως το άτομο αδυνατεί να δείξει πυγμή και να επιβληθεί με την παρουσία του στον περίγυρο του.

Ποιοι βιώνουν συχνότερα μοναξιά;

Η μοναξιά δεν κάνει διακρίσεις, όμως συνήθως εμφανίζεται:

  • Στους ηλικιωμένους.
  • Σε φοιτητές που κάνουν μια νέα αρχή σε κάποιο πανεπιστήμιο σε μια άλλη πόλη.
  • Σε άτομα με αναπηρία ή σωματικές ή ψυχολογικές παθήσεις.
  • Σε όσους βιώνουν την απώλεια του συντρόφου τους ή κάποιου προσώπου της οικογένειας τους.

Τύποι μοναξιάς:

Και όμως υπάρχουν και είναι οι εξής:

  • Η μοναξιά μέσα σε μια νέα κατάσταση: η μετακίνηση σε μια άλλη πόλη, χωρίς φίλους, εργασία κλπ, είναι σίγουρα μια αγχωτική διαδικασία που μπορεί παράλληλα να είναι και μοναχική.
  • Είμαι μόνος/μόνη γιατί είμαι και νιώθω διαφορετικός: μπορεί να είστε σε ένα γνωστό μέρος με ανθρώπους που γνωρίζετε, όμως να νιώθετε μόνος γιατί οι υπόλοιποι δεν εστερνίζονται τις αντιλήψεις σας. Νιώθετε ότι είστε μόνος γιατί είστε διαφορετικός, επειδή όσοι σας περιβάλουν δεν θεωρούν τις δραστηριότητες που σας χαρακτηρίζουν σημαντικές ή δεν μπορούν να ταυτιστούν ή να συνδεθούν μαζί σας.
  • Η μοναξιά που βιώνει κάποιος που δεν έχει σύντροφο: ακόμα και αν η οικογένεια σας είναι μεγάλη ή ο κύκλος των φίλων σας είναι ευρύς, το άτομο που ανήκει σε αυτόν τον τύπο βιώνει μοναξιά γιατί δεν έχει σύντροφο.
  • Η μοναξιά που σχετίζεται με τα κατοικίδια: είναι πολλοί οι άνθρωποι που δεν νιώθουν πλήρεις όταν ναι μεν περιτριγυρίζονται από πολλούς ανθρώπους αλλά η απώλεια του κατοικίδιου τους ή η απώλεια και η αδυναμία αντικατάστασης (λόγω συναισθηματικού δεσμού με το προηγούμενο κατοικίδιο) μπορεί να κάνει το άτομο να νιώθει μοναξιά.
  • Η μοναξιά του «δεν έχω χρόνο να ασχοληθώ με εμένα»: στον συγκεκριμένο τύπο εντάσσονται όσοι είναι εξαιρετικά πολυάσχολοι και δεν έχουν χρόνο ή και τη διάθεση να αφήσουν νέους φίλους να εισέλθουν στη ζωή τους αλλά και εκείνοι στους οποίους έχει αλλάξει το κοινωνικό τους status. Μπορεί οι ίδιοι να είναι μόνοι, ενώ για παράδειγμα οι φίλοι τους να παντρεύονται και να κάνουν παιδιά με αποτέλεσμα να μην έχουν τον χρόνο για κάποια συνάντηση. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την αλλαγή του κοινωνικού σκηνικού που μπορεί να φέρει τη μοναξιά.
  • Η μοναξιά που πηγάζει από τους φίλους που δεν μπορώ να εμπιστευτώ: εδώ το άτομο που ανήκει σε αυτόν τον τύπο μοναξιάς έχει φίλους, ίσως και πολλούς, αλλά δεν μπορεί να τους εμπιστευτεί σε σοβαρά θέματα, με αποτέλεσμα οι σχέσεις να είναι επιφανειακές. Το άτομο αδυνατεί να εκφράσει πραγματικά συναισθήματα και ανησυχίες και προσποιείται με αποτέλεσμα να βιώνει μοναξιά.

Μοναξιά και ψυχική υγεία

Η κατάθλιψη, σύμφωνα με τους επιστήμονες, πολλές φορές προκαλείται από τη μοναξιά. Οι έρευνες δείχνουν πως άτομα που δεν έχουν κοινωνική ζωή ή σχέσεις με την οικογένεια τους μπορεί να εμφανίσουν κατάθλιψη 20 φορές περισσότερο από τους υπόλοιπους. Η κοινωνικότητα, συμβάλλει εξαιρετικά θετικά στην απομάκρυνση του κινδύνου της κατάθλιψης.

Άτομα που αντιμετωπίζουν κάποια ψυχική νόσο, πολλές φορές απομονώνονται, καθώς γίνονται αποδέκτες κοινωνικού αποκλεισμού και σε αυτή την περίπτωση βιώνουν έντονα συναισθήματα μοναξιάς, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω την ψυχολογική τους κατάσταση. Στις ημέρες μας, οι έρευνες που αφορούν στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ψυχικές παθήσεις υπογραμμίζουν το γεγονός πως η μοναξιά μπορεί να αποτελέσει έναν επιπλέον επιβαρυντικό παράγοντα για την πορεία της ασθένειας και την ανάκαμψη του ασθενή.

Όλοι μας μπορεί να ανήκουμε σε κάποιον από τους παραπάνω τύπους μοναξιάς ή να βιώνουμε μοναξιά ή να έχουμε νιώσει μοναξιά στο παρελθόν. Πριν να αναζητήσουμε τρόπους που μπορούμε να την ξεπεράσουμε θα πρέπει να αναρωτηθούμε για ποιο λόγο νιώθουμε μοναξιά! Αν δεν μπορούμε να το κάνουμε μόνοι μας, η βοήθεια ενός ειδικού Ψυχολόγου ή Ψυχιάτρου μπορεί να είναι εξαιρετικά σημαντική στη συγκεκριμένη φάση.

Σωματικές επιπτώσεις της μοναξιάς

Τα άτομα που βιώνουν μοναξιά:

  • Καπνίζουν περισσότερο.
  • Τρώνε τροφές με ζάχαρη και λιπαρά.
  • Κάνουν λιγότερη σωματική άσκηση.
  • Έχουν αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας και καρδιαγγειακών παθήσεων.
  • Έχουν σημαντικό κίνδυνο να εμφανίσουν κατάθλιψη.

Μοναξιά και μοναχικότητα. Ποια είναι η διαφορά τους;

Πολλές φορές θεωρούμε τη μοναξιά και τη μοναχικότητα το ίδιο. Όμως η αλήθεια είναι πως διαφέρουν ριζικά. Η μοναξιά είναι ένα συναίσθημα-μια κατάσταση που τρομάζει αυτόν που την βιώνει. Η μοναχικότητα είναι επιλογή. Ο μοναχικός άνθρωπος επιλέγει να είναι έτσι και είναι ευτυχισμένος, έχει δουλέψει με τον εαυτό του και κάνει επιλογές που ωφελούν πάνω από όλα τον ίδιο, γνωρίζοντας τον ίδιο καλύτερα μέσα από αυτή την διαδικασία. Έτσι είναι ικανός να δώσει αγάπη και να εκφράσει βαθύτερα συναισθήματα προβάλλοντας, όταν το θελήσει, τον πραγματικό του εαυτό.  Στην περίπτωση των μοναχικών ανθρώπων, είναι πιο πιθανό, στα πλαίσια μιας σχέσης, να ζητηθεί στο ταίρι να σέβεται τη μοναχική τους πλευρά.

Τρόποι αντιμετώπισης της μοναξιάς:

Αφού συνειδητοποιήσουμε τι συμβαίνει, μπορούμε να κάνουμε τα εξής, προκειμένου να περιορίσουμε τη μοναξιά μας:

  • Πρέπει να βρούμε το κουράγιο να αντισταθούμε στη δύναμη της: πολλοί από εμάς, ειδικά αν είμαστε επηρεασμένοι από μια αρνητική περίοδο στη ζωή μας,  μπορεί να μην επιθυμούμε άμεσα να επανέλθουμε σε μια κατάσταση κοινωνικότητας. Είναι φυσικό, όμως επιβάλλεται η προσπάθεια. Η συμμετοχή στην κοινωνική ζωή είναι μια διαδικασία που σίγουρα θα είναι δύσκολη στην αρχή, όμως σταδιακά μπορούμε να επανέλθουμε. Είναι εύκολο να απορρίψουμε μια πρόταση για ένα πάρτυ γενεθλίων. Όμως πρέπει να αντισταθούμε και να κάνουμε αυτό που ίσως μας τρομάζει.
  • Ας σταματήσουμε να σκεφτόμαστε με αρνητικό τρόπο για τον εαυτό μας: κάθε φορά που μπορεί να σκεφτόμαστε κάτι αρνητικό για τον εαυτό μας είναι σημαντικό εμείς οι ίδιοι, να αντιστρέφουμε τα συναισθήματα μας. Είμαστε μοναδικοί και αξίζουμε το καλύτερο το οποίο είναι θεμιτό να μοιραζόμαστε και με τους ανθρώπους γύρω μας.
  • Ας εκμεταλλευτούμε τους θετικούς ανθρώπους στη ζωή μας: ένας αρκεί. Ακόμα και αν έχουμε να επικοινωνήσουμε καιρό με μια φίλη ή έναν συγγενή δεν έχει σημασία. Ένας καφές ή μια χαλαρή έξοδος για ποτό θα μας βγάλει από τη φάση της μοναξιάς μας.
  • Ο εθελοντισμός και οι δημιουργικές δραστηριότητες σώζουν από τη μοναξιά: η προσφορά στους συνανθρώπους, μας γεμίζει με ηθική ικανοποίηση και χαρά με αποτέλεσμα να μας φτιάχνει τη διάθεση. Επιπλέον, βοηθά σε δεύτερη φάση στην δημιουργία νέων γνωριμιών, όπως και οι δημιουργικές δραστηριότητες εκτός σπιτιού.
  • Χρησιμοποιούμε τα social media με τον σωστό τρόπο: όχι με το να κρύβουμε τη μοναξιά μας πίσω από μια οθόνη, συγκρίνοντας τη ζωή μας με εκείνη των διαδικτυακών φίλων μας.
  • Μήπως ήρθε η ώρα να ζητήσουμε τη βοήθεια ενός ειδικού; Αν καταλαβαίνουμε πως η μοναχική μας διάθεση δεν είναι απλά μια φάση, αλλά συνεχίζεται καιρό η ψυχοθεραπεία θα μας βοηθήσει να αναδείξουμε τον καλύτερο εαυτό μας και να ξεπεράσουμε τους φόβους μας.

Η μοναξιά δεν είναι ένα ζήτημα που αφορά μόνο το άτομο αλλά και όλους εμάς σαν κοινωνία. Όσα άτομα αποσύρονται λόγω της μοναξιάς συμβάλλουν αρνητικά στην κατάρρευση του κοινωνικού συνόλου, ενώ γύρω μας βλέπουμε όλο και περισσότερα σκυθρωπά πρόσωπα. Η κοινωνική επαφή με τους άλλους ανθρώπους συνιστά μια θεμελιώδη ανθρώπινη ανάγκη, ζωτική για την ευημερία και την επιβίωση και όλοι μας πρέπει να προσπαθούμε να την προάγουμε με κάθε τρόπο.

Πηγή: Melapus Team 

Αρέσει σε %d bloggers: